Generaties in het openbaar bestuur: dynamiek op de werkvloer

Van alle sectoren die het UWV onderzocht, heeft het openbaar bestuur de grootste uitdagingen rond de vergrijzing. Bijna negen op de tien werkgevers ziet de komende vijf jaar personeel vertrekken door pensionering, en 67% verwacht dat dit leidt tot problemen. Tegelijk is het aandeel medewerkers jonger dan 27 jaar hier het laagst van alle sectoren. Uitstroom hoog, instroom laag: dit is geen tijdelijk probleem, het is een structureel aandachtspunt. Wat zijn de cijfers?

De cijfers voor het openbaar bestuur

25,4%

van de werkenden is 55 jaar of ouder

Landelijk gemiddelde: 23,3%

9%

van het personeel is jonger dan 27 jaar

Het laagste aandeel van alle sectoren. Landelijk gemiddelde: 22%

89%

van de werkgevers verwacht de komende vijf jaar personeel te verliezen door pensionering

67% ziet dit als een probleem. Beide percentages zijn de hoogste van alle onderzochte sectoren

Bronnen: CBS StatLine, tabel 85272NED (2025) voor de leeftijdsopbouw; UWV Werkgeversonderzoek 2025 voor het aandeel tot 27 jaar en de uitstroomverwachting.

De vijf uitdagingen voor deze sector

1. 1

   Personeel werven

   zeer hoog

   89% verwachte uitstroom, en tweederde van die werkgevers noemt het een probleem. Nergens anders liggen beide cijfers zo hoog. Waar veel sectoren vervanging zoeken voor een klein deel van het personeel, staat hier bij een groot deel van de organisaties een omvangrijke vervangingsvraag op de rol. Vaak voor specialistische functies waarvoor specifieke kennis van wet- en regelgeving nodig is.

2. 2

   Kennis overdragen

   hoog

   Met 25,4% 55-plussers ligt het risico op kennisuitstroom hoog. In het openbaar bestuur gaat het bovendien vaak om precedentkennis: weten hoe een dossier vijftien jaar geleden liep, waarom een regeling zo is uitgelegd, welke afspraken met welke partij nooit op papier zijn gezet. Dat is de kennis die lastig overdraagbaar is.

3. 3

   Omgaan met verschillen

   laag

   Met 9% jong personeel is de werkvloer niet in evenwicht. Generatieverschillen kunnen leiden tot irritatie als een kleine groep nieuwkomers landt in een team met veel dienstjaren. Extra aandacht voor dit onderwerp is een must.

4. 4

   Personeel binden

   laag

   Binding van personeel is vaak relatief goed binnen het openbaar bestuur. De risico's op sterk verloop zijn minder groot dan in andere sectoren.

5. 5

   Innoveren om tekorten op te vangen

   zeer relevant

   Hoe creëer je voldoende aandacht voor innovatie in een organisatie waar veel mensen tussen nu en vijf jaar met pensioen gaan? Het is niet onmogelijk, maar het zal niet snel natuurlijk ontstaan. Extra aandacht voor innovatie en 'voortrekkers' binnen de organisatie is gewenst.

Vragen voor je eigen organisatie

• Welk deel van onze formatie bereikt binnen vijf jaar de pensioenleeftijd?
• Welke dossiers of processen leunen op één persoon?
• Zijn wij als werkgever zichtbaar voor mensen aan het begin van hun loopbaan, en wat zien zij dan?
• Wat is ons Plan B? Als we vacatures structureel niet in kunnen vullen, welk werk richten we dan anders in?

Andere sectoren

Dezelfde uitdagingen pakken per sector heel anders uit. Vergelijk het openbaar bestuur met een sector waar de vergrijzing juist nauwelijks speelt.

• OnderwijsBovenop het lerarentekort komt een vervangingsvraag door pensionering.63% verwacht uitstroom →
• HorecaNauwelijks vergrijzing, maar binden en inwerken zijn hier de dagelijkse opgave.62% is jonger dan 27 →
• Generaties op de werkvloerDe cijfers, de vijf uitdagingen en de verschillen per sector op één pagina. →