Waarom werken mensen door na het bereiken van de AOW-leeftijd? Deze vraag stond centraal in nieuw onderzoek. Want nu het aantal doorwerkers groeit, is de vraag: wat drijft de nieuwe lichting AOW'ers, babyboomers en de eerste Gen X-ers?
We duiken eerst in het onderzoek. Lisette van der Linden, Annet de Lange en Lilian Jans-Beken legden 240 gepensioneerden een vragenlijst voor. Ongeveer twee op de drie werkten nog. Het onderzoek verscheen in 2026 in het tijdschrift Gedrag & Organisatie: Waarden en motivatie van (niet-)doorwerkers.
Succesvol samenwerken
Verbaas je niet over generatievraagstukken, maar ga ermee aan de slag. Ontdek hoe je verschillen overbrugt en samenwerking versterkt.
Bekijk de workshopDe onderzoekers wilden weten wat bepaalt of je doorwerkt. Denk aan zingevende factoren zoals iets doen voor anderen, succes hebben, nieuwe dingen proberen of juist zekerheid behouden. Dit soort factoren bleken minder invloed te hebben dan vooraf gedacht.
Wat er wel aantoonbaar toe doet, is het gevoel van eigen regie: autonomie. Onder de mensen die doorwerkten, werkten degenen met meer van dat gevoel gemiddeld meer uren.
Helemaal verrassend is dat niet als je kijkt naar de achtergrond van de huidige generatie AOW'ers. Voor babyboomers heeft de drang naar autonomie iedere levensfase ingekleurd.
Een generatie die zelf wilde kiezen
Even terug in de tijd. Babyboomers (geboren tussen 1940 en 1955) stonden bekend als de protestgeneratie. In de jaren zestig en zeventig zetten ze vraagtekens bij de verzuilde samenleving, met haar eigen kerk, omroep, vakbond en ziekenhuis. Veel jongeren van toen wilden hun eigen weg kiezen, in plaats van die van hun zuil.
De Babyboomers drukten hun stempel op Nederland.
Op de werkvloer was het verlangen naar autonomie opnieuw te zien. De ondernemingsraad bestond al sinds 1950, maar had weinig te zeggen. De ondernemer zat zelf voor. In 1971 (toen babyboomers een steeds grotere plek op de arbeidsmarkt innamen) kreeg de raad advies- en instemmingsrecht. De wens van de werkvloer werd daarna in 1979 ook in de wet verankerd.
Was dat alleen het werk van babyboomers? Er zaten natuurlijk ook commissies en kabinetten achter, maar de trend sluit wel aan bij de stempel die de babyboomers op ons land drukten.
En nu: wie bepaalt dat je moet stoppen?
Nu zijn babyboomers en de eerste Gen X-ers (bij ons geboren vanaf 1955) in een volgende levensfase terechtgekomen. De tijd om met pensioen te gaan en van de AOW te genieten. Juist nu is een breuk te zien met het verleden: meer mensen werken door. En in het onderzoek geven ze aan dat de eigen regie (zelf kiezen waar, wanneer en hoe lang je wilt werken) daarbij zeer belangrijk is.
Vanzelfsprekend speelt niet alleen het streven naar autonomie een rol. Eerder onderzoek, dat de onderzoekers van de Open Universiteit op een rij zetten, noemt een aantal aanvullende redenen. Soms zijn het de contacten: verbonden blijven met mensen om je heen. Soms is het werk gewoon leuk. Soms is het de wens om kennis door te geven aan jongere collega's. En natuurlijk draait het soms ook om geld.
Wat die redenen delen: mensen maken de keuze die bij hen past. Dat is goed om te bedenken voor werkgevers die ervaren medewerkers binnen de organisatie willen behouden: start niet bij jouw wensen, maar geef ruimte om eigen keuzes te maken.
Dat zie je terug in de cijfers
Hoe zien we dit nu terug in de cijfers? Het CBS deelde daar op 21 oktober een update over. Deze laat zien hoeveel mensen doorwerken. Daarbij is het goed te bedenken dat de AOW-leeftijd sinds 2013 stap voor stap gestegen is naar 67 jaar. Toch werken er nu meer werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt dan in 2018.
- 152 duizend werknemers boven de AOW-leeftijd
tweede kwartaal 2026, 1,7 procent van alle werknemers (CBS)
- 96 duizend werknemers boven de AOW-leeftijd
eerste kwartaal 2018, 1,2 procent van alle werknemers (CBS)
We zien nu dat 1,7 procent van het totale aantal werknemers zich AOW'er mag noemen. Dat lijkt niet veel, maar is een enorme toename ten opzichte van het verleden. Bovendien telt het CBS alleen werknemers in loondienst. Veel doorwerkers hebben ervoor gekozen als eigen baas aan de slag te blijven.
Op de werkvloer
Nieuwe generaties vragen nieuwe oplossingen. Dat is zo bij jeugdige starters zoals Gen Z. Maar zeker ook bij nieuwe generaties ouderen, die anders naar werk kijken dan bijvoorbeeld de Stille Generatie voor hen.
Verdiep je in de wensen die leven, en zorg zo dat je talent (jong en oud) binnen je organisatie kunt behouden.
Bronnen: Van der Linden, De Lange & Jans-Beken, Gedrag & Organisatie 39(3) (2026); CBS, "1,7 procent werknemers is ouder dan AOW-leeftijd" (21 oktober 2026); geschiedenis van de Wet op de ondernemingsraden, Universiteit Leiden; Generation Journey, pagina Babyboomers.
Inspelen op de vergrijzing
Voor het eerst in de geschiedenis mag meer dan 1 op de 5 Nederlanders zich 65-plusser noemen. Sluit het aanbod van jouw organisatie aan bij deze onmisbare doelgroep?
